स्वास्थ्य

२०८२ श्रावण ३० गते २०८२ श्रावण ३० गते

आन्द्राको क्यान्सर : के तपाईको पेट पनि बारम्बार दुखी राख्छ ? होशियार

तनहुँ ३० श्रावण —नेपालमा क्यान्सरका बिरामीमध्ये पेट र आन्द्रासम्बन्धी क्यान्सरको संख्या पछिल्ला वर्षहरूमा उल्लेख्य रूपमा बढिरहेको छ। तीमध्ये आन्द्राको क्यान्सर — जसलाई चिकित्सकीय भाषामा कोलोरेक्टल क्यान्सर (Colorectal Cancer) भनिन्छ — एक मौन तर घातक रोग हो। यस रोगको सबैभन्दा ठूलो चुनौती भनेको प्रारम्भिक चरणमा स्पष्ट लक्षण नदेखिनु हो। धेरै बिरामीमा…

More

२०८२ श्रावण २९ गते २०८२ श्रावण २९ गते

के तपाईको दुधको चिया खाने बानी छ भने होशियार हुनु है ।

तनहुँ २०८२ — पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालसहित विश्वका धेरै देशहरूमा मिल्क टी अर्थात् दूध चियाको लोकप्रियता तीव्र रूपमा बढेको छ। कफी शप, रेष्टुरेन्टदेखि सानो टहल पसलसम्म यसले आफ्नो उपस्थिति जमाइसकेको छ। स्वाद, मिठास र आधुनिक ट्रेन्डको कारण विशेषगरी युवावर्ग यसतर्फ आकर्षित भएको देखिन्छ। तर स्वास्थ्य विज्ञहरूको चेतावनी भने स्पष्ट छ —…

More

२०८२ श्रावण २८ गते २०८२ श्रावण २८ गते

कतै तपाईको बच्चालाई निमोनिया त भएको छैन ? यस्ता हुन्छने लक्षण

तनहुँ २८ श्रावण — नेपालमा बालबालिकामाझ निमोनिया अझै पनि प्रमुख मृत्युकारक रोगमध्ये एक बनेको छ। विशेष गरी पाँच वर्षभन्दा कम उमेरका बच्चाहरूमा यो रोगको जोखिम उच्च हुन्छ। विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) का तथ्याङ्कअनुसार, विश्वभर हरेक वर्ष ५ वर्षमुनिका झण्डै ७ लाखभन्दा बढी बालबालिकाको मृत्यु निमोनियाका कारण हुन्छ। नेपालमा पनि स्वास्थ्य…

More

२०८२ श्रावण २७ गते २०८२ श्रावण २७ गते

पिसाबको रंगबाट थाहा पाउनुहोस आफ्नो स्वास्थ्य समस्या

तनहुँ २७ श्रावण — स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार, पिसाबको रंग केवल शरीरको पानीको स्तर देखाउने सामान्य संकेत मात्र होइन, शरीरभित्र भइरहेको गहिरो स्वास्थ्य अवस्थाको पनि दर्पण हो। डिहाइड्रेशनदेखि लिएर कलेजो रोग, मृगौला रोग, मूत्रमार्ग संक्रमण (UTI) र दुर्लभ मेटाबोलिक विकारसम्म, धेरै रोगको प्रारम्भिक लक्षण पिसाबको रंगमा देखिन सक्छ। नेपालमा प्रायः मानिसहरूले…

More

२०८२ श्रावण २७ गते २०८२ श्रावण २७ गते

अचानक छाती दुख्यो ? कतै हार्ट अट्याक्ट त भएन ।

तनहुँ, २०८२ साल भाद्र २७ — अचानक हृदयघात, जसलाई मेडिकल भाषामा मायोकार्डियल इन्फार्कसन (Myocardial Infarction) भनिन्छ, विश्वभर हृदयघातका कारण हुने मृत्युलाई रोक्न चुनौतीपूर्ण अवस्था हो। हृदयघात तब हुन्छ जब हृदयलाई रगत पुर्‍याउने धमनीमा रक्त प्रवाह अवरुद्ध हुन्छ र हृदयको मांसपेशीमा रगतको आपूर्ति बन्द हुन्छ। यसले हृदयको मांसपेशी मर्न थाल्छ र…

More

२०८२ श्रावण २६ गते २०८२ श्रावण २६ गते

के तपाईको पनि महिनावारी समयमा हुँदैन ? होशियार

तनहुँ , २६ साउन — नेपालका प्रजनन उमेरका महिलाबीच महिनावारी समयमै नहुने समस्या (अनियमित महिनावारी) स्वास्थ्य चुनौतीका रूपमा बढ्दै गएको चिकित्सकहरूले बताएका छन्। यो समस्या शारीरिक मात्र नभई मानसिक स्वास्थ्यमा समेत असर पुर्याउने भएकाले यसलाई सामान्य ठानी बेवास्ता गर्नु दीर्घकालीन दृष्टिले खतरनाक हुन सक्छ। नेपालको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार १५ देखि…

More

२०८२ श्रावण २५ गते २०८२ श्रावण २५ गते

के तपाईलाई पनि पेट दुख्ने समस्या छ ? होशियार हुनुहोस है

तनहुँ, २५ साउन — पछिल्ला केही वर्षयता नेपालमा मिर्गौलामा ढुंगा बन्ने समस्या अर्थात् किड्नी स्टोन (Renal Calculi) का बिरामीको संख्या उल्लेख्य रूपमा बढेको स्वास्थ्यकर्मीहरू बताउँछन्। गर्मी मौसम, पर्याप्त पानी नपिउने बानी, अत्यधिक नुनिलो तथा प्रोटिनयुक्त खाना, र नियमित स्वास्थ्य परीक्षण नगर्ने प्रवृत्तिले यो रोगको जोखिम बढाएको चिकित्सकहरूको भनाइ छ। त्रिवि…

More

२०८२ श्रावण २२ गते २०८२ श्रावण २२ गते

“डिप्रेशन: मौन महामारी, नेपाली समाजमा बढ्दो मानसिक स्वास्थ्य संकट”

तनुहँ, २२ साउन।नेपालमा मानसिक स्वास्थ्य समस्याहरू तीव्र गतिमा बढ्दै गइरहेका छन्, जसमध्ये सबैभन्दा आम तर कम कुरा गरिने रोग हो — डिप्रेशन। अंग्रेजीमा Depression भनिने यो रोग नेपालीमा 'अवसाद' वा 'गहिरो मानसिक तनाव' भनेर चिनिन्छ। डिप्रेशन केवल दुःखी महसुस गर्ने अवस्था होइन, यो मस्तिष्कको दीर्घकालीन रोग हो, जसले व्यक्तिको सोच्ने,…

More

२०८२ श्रावण १९ गते २०८२ श्रावण १९ गते

के तपाईलाई पनि राती बारम्बार निन्द्रा खुल्ने गर्छ ? बैलेमा होशियार हुनु है ।

तनहुँ १२ श्रावण २०८२ —निद्रा केवल आरामको साधन मात्र होइन, स्वास्थ्यको आधारभूत आवश्यकता हो। तर पछिल्ला अध्ययनहरू अनुसार, विश्वकै ठूलो जनसंख्याले राति निद्रामा बारम्बार खलल पाउने समस्या भोगिरहेका छन्। अमेरिकामा गरिएको एक प्रतिनिधि सर्वेक्षणले देखाएको छ कि करिब ३५% मानिसहरू हप्तामा कम्तीमा तीन रात निद्रामा खलल पाउँछन्, र तिनीहरूमध्ये धेरैलाई…

More

२०८२ श्रावण १८ गते २०८२ श्रावण १८ गते

“स्वस्थ जीवनको रहस्य: तपाईंको प्लेटमै छ समाधान”

तनहुँ १८ श्रावण आजको व्यस्त जीवनशैलीमा मानिसहरू समयको अभाव, तनाव, र सजिलो विकल्पको खोजीमा जंक फुड, प्रोसेस्ड खाना र अत्यधिक चिनी–नुनयुक्त खानेकुरामा बढी निर्भर भइरहेका छन्। तर स्वास्थ्य विज्ञहरू भन्छन् — “तपाईंको प्लेटमा के छ, त्यही तपाईंको स्वास्थ्यको भविष्य हो।” स्वस्थ रहनका लागि खानपान केवल पेट भर्ने कुरा होइन, यो…

More