विविध

५ महिना अगाडि ५ महिना अगाडि

“२१औँ शताब्दीको डिजिटल पूँजीवाद र मार्क्सवादी वैचारिकीको पुनर्विकास”

• शिशिर भण्डारी भूमिका: २१औँ शताब्दीको विश्व पूँजीवाद अब औद्योगिक उत्पादन, कारखाना, बैंक वा परम्परागत बजार संरचनाको सीमाभित्र मात्र बाँधिएको छैन । अब यो - डेटा, एल्गोरिदम, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), डिजिटल प्लेटफर्म, वित्तीय सट्टेबाजी (उत्पादनभन्दा मूल्यको उतारचढावबाट नाफा खोज्ने प्रक्रिया) र वैश्विक सूचना सञ्जालको अत्यन्त जटिल र अदृश्य संरचनामा रूपान्तरित…

More

६ महिना अगाडि ६ महिना अगाडि

२१औँ शताब्दीमा नेपाली वामपन्थ : संकट, सम्भावना र पुनर्निर्माण

•  शिशिर भण्डारी भूमिका: नेपालको वामपन्थी आन्दोलन अहिले सामान्य राजनीतिक उतारचढावको चरणमा मात्रै छैन । यो आफ्नो ऐतिहासिक औचित्य, वैचारिक विश्वसनीयता र भविष्यको अस्तित्वमाथि उठेका गम्भीर प्रश्नहरूको मोडमा उभिएको छ । वास्तवमा नेपालको राजनीतिक इतिहासमा वाम आन्दोलन केवल एउटा चुनावी शक्ति वा सत्ताको प्रतिस्पर्धी राजनीतिक धारा मात्र थिएन - यो…

More

६ महिना अगाडि ६ महिना अगाडि

“उमेरले छेक्दैन सपना” : ४४ वर्षका वडा अध्यक्ष बुद्धि बहादुर स्याङ्तानको एसईई सफलता प्रेरणादायी कथा

काभ्रेको विकट डाँडापारी खानीखोला–५ साल्मेचाकल गाउँमा जन्मिएका बुद्धि बहादुर स्याङ्तानको जीवन संघर्ष, जिम्मेवारी र अधुरो रहरबीच बुनिएको एउटा प्रेरणादायी कथा हो। २०३९ सालमा जन्मिएका स्याङ्तान सानै उमेरमै आमा गुमाएर टुहुरा बने। बुबा सेते स्याङ्तान र आमा साईली स्याङ्तानको छोराको पालनपोषण फूपू सन्सरी माया स्याङ्तानले गरेकी थिइन्। तीन दिदीबहिनीका एक्ला भाइ…

More

६ महिना अगाडि ६ महिना अगाडि

“जनआक्रोशबाट जन्मिएको रास्वपाको उदय र संकट”

•  शिशिर भण्डारी भूमिका: नेपाल अहिले केवल राजनीतिक संक्रमणको चरणमा मात्रै छैन; ऊ गहिरो मनोवैज्ञानिक उथलपुथलको दौडबाट गुज्रिरहेको छ । पुराना दलहरूको भ्रष्टाचार, भागबण्डा, सत्ता–लोभ र असफल शासनले जनतामा यस्तो वितृष्णा जन्मायो कि उनीहरू “सुधार” होइन, “विस्फोट” खोज्न थाले । यही आक्रोशको जगमा रास्वपा, रवि लामिछाने, बालेन शाहजस्ता नयाँ शक्तिहरू…

More

६ महिना अगाडि ६ महिना अगाडि

डोजरको गर्जन र सुकुम्बासीको आँसु: विकास हैन, वर्गीय दमन हाे।

-सिबी लामा, धुलिखेल। हिजोआज एउटा प्रश्न मनमष्तिष्कमा बाराम्बार उब्जिरहेको हुन्छु। १. राज्य,अभिभावक हो कि जल्लाद ? बुर्जुवाहरु सुकुम्बासीहरुलाई सोलोडोलो हुकुम्बासी देख्छन् । उनीहरूको चस्मा दोषी छन् । घरटहरा भत्काउँदा खुसी मान्छन् । गरीब र भूईँमान्छे देख्दा खिसीट्युँरी गर्छन् । हँसीमजाक गर्छन् । उनीहरुसंग दया र करुणा हुँदैनन् । लोकतन्त्रमा राज्यलाई…

More

६ महिना अगाडि ६ महिना अगाडि

एक सय बर्ष अघि कस्तो थियो साङास्वति र लौरेदेउराली!

" आज वाङ्थलीमा रहेका थोकरहरूको समूह त्यही यात्राको साक्षी हो। कुनै समय साङास्वति र लौरेदेउराली आजको नगरकोटभन्दा धेरै महत्त्वपूर्ण स्थान थिए भन्ने जीवित इतिहास हो।" • राजीब माेक्तान तामाङ एक सय वर्ष अघि कस्तो थियो त साङास्वति र लौरेदेउराली?याे ठाउँको सामान्य चिनारी दिन यहाँ केही तथ्यपरक घटना र इतिहासलाई खोतल्नुपर्ने…

More

६ महिना अगाडि ६ महिना अगाडि

भोटको बेला माया,सत्ताको बेला डोजर : सुकुम्बासी बस्तीको राजनीति र पीडाको दोहोरो चरित्र

"वास त भत्कियो तर तिनको डिग्निटी र चरित्रमाथि पनि आक्रमण हुँदै छ । केही घरको चित्र देखाएर तिनलाई देशका सबैभन्दा ठूला लुटेराजस्तो भाष्य निर्माण हुँदै छ । गरिबीलाई मजाक बनाउनु पाप हो ।" • नारायण गाउँले भोट माग्ने बेला सुकुम्बासी बस्तीमा पुग्नुहुन्छ ! मायालु र साथीजस्तै देखिनुहुन्छ !  धुलोमा माटोसँग खेल्दै गरेका…

More

६ महिना अगाडि ६ महिना अगाडि

डोजरमुनि दबिएका सपनाहरू: विकास र न्यायबीचको द्वन्द्व

- शिशिर भण्डारी भूमिका: शहरको एउटा कुनामा डोजरको आवाज गुञ्जिरहेको छ । धूलोको मुस्लो आकाशतिर उठिरहेको छ, र त्यसैसँग उठिरहेका छन् केही अधुरा कारूणीक चिच्याहटहरू - जसलाई कसैले सुन्न चाहँदैन । केही क्षणअघि जसलाई “घर” भनिन्थ्यो, त्यो अहिले माटो र धुलोमा मिसिएको टुक्रिएका काठहरूको थुप्रो बनेको छ । त्यहाँ अडेस…

More

६ महिना अगाडि ६ महिना अगाडि

एउटा कुरुप तस्बिर !

एउटा कुरुप तस्बिर ! • सिर्जना गाेले तामाङ ओ बालेन्द्र शाह, साँच्चिकै सुन्दर थियो नेपाल जतिबेला देशमा तिमी जस्ता नेताहरुसँग निजी साधन जसरी डोजर थिएन ।   कतै कतै अझै पनि सुन्दर छ नेपाल जहाँ तिमी जस्ता नेताले चलाएको बिनासकारी डोजर  पुगेको छैन ।   काठमान्डु सहरदेखि धेरै टाढा लाग्ने…

More

७ महिना अगाडि ७ महिना अगाडि

बिकास पर्खिरहेको लाैरेदेउराली र साङास्वती लेक

• राजिव माेक्तान तामाङ काभ्रेको कोशीपारी क्षेत्रमा अवस्थित लाैरेदेउराली र साङास्वती लेक एउटा भौगोलिक स्थान मात्र होइन, सम्भावनाले भरिएको तर उपेक्षित भूभागको प्रतिनिधि हो। राजधानी काठमाडौंबाट करिव ७५ किमि तथा सदरमुकाम धुलिखेलबाट ५५ किमि मात्र  टाढा रहेकाे,२३५० मिटर उचाइ रहेको यो क्षेत्र कोशीपारीकै सबैभन्दा अग्लो स्थान मानिन्छ। ‘साङास्वती’र "लाैरेददेउराली" शब्द…

More