Khulla Bichar Online

विविध

हाम्रो गाउँ–घर तिर ल्होछार सोनाम ल्होछार : पहिचान, प्रतिरोध र अस्तित्व

हाम्रो गाउँ–घर तिर ल्होछार सोनाम ल्होछार : पहिचान, प्रतिरोध र अस्तित्व

हाम्रो गाउँ–घर तिर ल्होछारसोनाम ल्होछार : पहिचान, प्रतिरोध र अस्तित्व • ईमान सिं याेञ्जन(गुँरास) १) एउटा कठोर यथार्थ एकल धर्म-संस्कृतिलाई ‘राष्ट्र’को नाममा थोपर्ने शासन र बाँकी संस्कृतिहरूलाई किनारामा थन्क्याउने राज्यको नीति। यसले ल्होछारलाई मैले बाल्यकालमा महसुस गरेको जति स्वतन्त्र, उति नै सार्वजनिक रूपमा भने दबाइदिएको थियो। गाउँमा डम्फु, गीत–नाच “छुपाइएको…
More
सोनाम ल्होसार (སོ་ནམ་ལོ་གསར་ – So-nam Lo-gsar) तामाङ (རྟ་དམང་།)पहिचान र राज्यको दृष्टि

सोनाम ल्होसार (སོ་ནམ་ལོ་གསར་ – So-nam Lo-gsar) तामाङ (རྟ་དམང་།)पहिचान र राज्यको दृष्टि

आज लोकतन्त्रमा राज्यले दिने एक दिने सार्वजनिक बिदालाई धेरैले उदारताको रूपमा व्याख्या गर्छन्। तर, तामाङ संस्कारमा यो पर्व कम्तीमा तीन दिनको प्रक्रिया हो । पहिलो दिन शुद्धीकरण, दोस्रो दिन धार्मिक अनुष्ठान र तेस्रो दिन सामाजिक उत्सव। विडम्बना के छ भने, हिन्दु चाडपर्वमा हप्तौँ बिदा दिनुलाई स्वभाविक मान्ने राज्यले आदिवासीका मुख्य…
More
राष्ट्रिय एकताको प्रतीक बन्न सक्छ : तापकेन्द्रित चाडपर्व

राष्ट्रिय एकताको प्रतीक बन्न सक्छ : तापकेन्द्रित चाडपर्व

माघ १ गते ‘माघी चाड’ । यो पहाडभरि बसोबास गर्ने मगर जाति र तराईमा बसोबास गर्ने थारू जातिको प्रमुख चाड हो । छन्त्याल र अन्य पहाडी समुदायले पनि यस दिनलाई आफ्नो नयाँ वर्ष ठान्दछन् । यसै दिन तराई र पहाडमा बसोबास गर्ने हिन्दुहरू ‘माघे सङ्क्रान्ति’ भनेर मनाउँछन् । •अमृत योन्जन…
More
राजनीतिमा उथलपुथल: तेस्रो विश्वयुद्धको छायाँ र पतनको दिशामा अमेरिकी साम्राज्यवाद

राजनीतिमा उथलपुथल: तेस्रो विश्वयुद्धको छायाँ र पतनको दिशामा अमेरिकी साम्राज्यवाद

- चेत बहादुर लामा,अध्यक्ष,एअनेशिसं,काभ्रे । सन् २०२६ को सुरुवातसँगै विश्व राजनीतिमा अनिश्चितता र तनावको स्तर तीव्र रूपमा बढेको छ। रुस र युक्रेन युद्धको निरन्तरता, मध्यपूर्वमा चर्किँदो द्वन्द्व, र दक्षिण अमेरिकामा संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रामक उपस्थितिले विश्वलाई तेस्रो विश्वयुद्धको संघारमा उभ्याइदिएको अनुभूति गराएको छ। विशेषतः भेनेजुयलामा देखिएको पछिल्लो घटनाक्रमले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा…
More
राज्यसत्तामाथि उभिएको प्रश्न : ल्होछारमा बिदा कति दिन?

राज्यसत्तामाथि उभिएको प्रश्न : ल्होछारमा बिदा कति दिन?

• राजीब माेक्तान तामाङ  नेपालकाे संविधानले देशलाई बहुजातीय,बहुभाषिक, बहुधार्मिक र बहुसांस्कृतिक राष्ट्र घोषणा गरेको छ। तर व्यवहारमा हेर्दा यो घोषणा कागजमै सीमित देखिन्छ। यसको ज्वलन्त उदाहरण : तामाङ समुदायको सास्कृतिक पर्व ल्होछार प्रति राज्यले निरन्तर गरेकाे बिभेद हाे। नेपालकै सबैभन्दा पुराना आदिवासी समुदाय तामाङ समुदायको सांस्कृतिक पर्ब (नयाँ वर्ष) ल्होछार…
More
कुलमान माथिको कुकृत्य

कुलमान माथिको कुकृत्य

घण्टे ग्याङसँग विवेक छैन, चेतना छैन, तर साइबर बुलिङको फ्याक्ट्री छ, साइबर आक्रमणको मेसिन छ। चर्को बोल्न नजान्ने, छलकपट नगर्ने, अनुशासित चरित्र भएको कुलमानलाई अपराधिक घण्टे ग्याङले अपमानपूर्वक तरिकाले हेर्दा हेर्दै राजनितिक सुसाईडलमा पार्यो। • दिल निशानी मगर नेपालमा तामाङ समुदायको संख्या करिब बीस लाख जति छ। काठमाडौँमा पनि तामाङहरूको…
More
“लाेकप्रियतावादकाे लहैलहैमा”

“लाेकप्रियतावादकाे लहैलहैमा”

भरत प्रसाद घिमिरे "पसिना र रगतकाे ईतिहास बिर्सदै, लाेकप्रियतावादमा भुलिएकाे पुस्ता।" थोत्रो भोटो र लगौंटीको भरमा खोरिया फाँड्दै फाँड्दै तिम्रो घरजम बसाएको इतिहास के थाहा लोकप्रियतावादको पछि लाग्दै कुद्ने ति छोराछोरीलाई । आधापेट गुन्द्रुक र ढिडोको भरमा आफ्ना छोराछोरीको सुन्दर भविष्यकालागि पसिनाले चुर्लुम्म शरिरिर भिजाउदै हातमा ठेला उठाउने बा को…
More
नेपाल एकीकरण कि आन्तरिक उपनिवेश? जनजातिमाथिको भीषण दमन

नेपाल एकीकरण कि आन्तरिक उपनिवेश? जनजातिमाथिको भीषण दमन

-चेत बहादुर लामा,अध्यक्ष,एअनेशिसं,काभ्रे । आजको राजनीतिक आवश्यकता जनजातिहरूका लागि पृथ्वीनारायण शाह मुक्तिदाता होइनन्, बरु सामन्ती अधीनताको संस्थागत प्रारम्भकर्ता हुन्। नेपालको आधिकारिक इतिहासले पृथ्वीनारायण शाहलाई ‘राष्ट्र निर्माता’ र ‘एकताको प्रतीक’ का रूपमा पवित्र मूर्तिमा उभ्याएको छ। विद्यालयका पाठ्यपुस्तकदेखि राष्ट्रिय समारोहसम्म उनलाई प्रश्नातीत बनाइएको छ। तर प्रश्न उठ्छ कि  के इतिहास सधैं…
More
गल्टारमा जैविक विविधता संरक्षणका लागि करेन्ट र बम प्रयोग गरी माछा मार्न प्रतिबन्ध

गल्टारमा जैविक विविधता संरक्षणका लागि करेन्ट र बम प्रयोग गरी माछा मार्न प्रतिबन्ध

काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला अन्तर्गत महाभारत गाउँपालिका–गल्टारमा जैविक विविधता संरक्षणका लागि कडा कदम चालिएको छ। मिति २०८२ साल ९ महिना २६ गते वडा अध्यक्ष रमेश कुमार लुङ्गेलीको अध्यक्षतामा तथा इलाका प्रहरी कार्यालय देवीटारका प्रहरी निरीक्षक मनराज बानियाँको उपस्थितिमा बसेको बैठकले विनाशकारी तरिकाले माछा मार्ने कार्यमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाउने निर्णय गरेको हो। बैठकबाट…
More
नेपाली राजनीतिक क्षितिजमा बिद्रोह,युवा जागरण, राष्ट्रिय एकता र समृद्धिको सम्भावित यात्रा

नेपाली राजनीतिक क्षितिजमा बिद्रोह,युवा जागरण, राष्ट्रिय एकता र समृद्धिको सम्भावित यात्रा

- चेत बहादुर लामा,अध्यक्ष,एअनेशिसं,काभ्रे । नेपालको राजनीति आज गम्भीर संक्रमणको चरणमा पुगेको छ। दशकौँदेखि सत्तामा घुमिरहेकै अनुहार, उही शैलीको शासन, र जनअपेक्षाभन्दा टाढा पुगेको राजनीतिक संस्कृतिले आम नागरिकमा गहिरो निराशा जन्माएको छ। विशेषगरी युवा पुस्ता जेन-जी अब मौन बस्न तयार छैन। यदि यही असन्तोष संगठित विद्रोहमा रूपान्तरण भयो भने फेरि…
More
No widgets found. Go to Widget page and add the widget in Offcanvas Sidebar Widget Area.