Khulla Bichar Online

साहित्य

“बाध्यता”

“बाध्यता”

• रचना मोक्तान यात्री ✍ रगतपिच्छे भएको एउटा पैतालाको छाप जसको प्रत्येक रेखामा घर छुटेको कथा सुकिरहेको छ। त्यसैभित्र हिँडिरहेको छ एउटा परिवार बुबाको काँधमा बोकेको छ आकाश, आमाको आँचलमा गाँसिएको छ डर, र सानो हातले समातेको छ भोलिको अधुरो आशा। उनीहरू घर छोडेर हिँडेका होइनन्, घरले नै उनीहरूलाई छोडेको…
More
जनयुद्ध दिवश

जनयुद्ध दिवश

- अर्पण उत्कर्ष फागुन १ आवाज दबिएकाहरुले चिच्याउदै नारा लगाउदै गाउँ शहर गुन्जमान बनाएको दिन । चुलो बाट अगुल्टो  झिकेर महिलाहरुले बिद्रोहको मसाल बोकेको दिन । हंसिया उध्याउदै सामन्ती खुनिबाजहरुको घाँटी छिमोल्न युवाहरु तम्तयार भएको दिन । मान्छेले म पनि मान्छे हुँ भन्दै बिभेदको पर्खाल भत्काउदै समानताको गीत गाएको दिन…
More

एमाले लाई भोट किन ?

एमालेलाई नै भोट किन ? ४७ सालदेखि देश लुट्दा पनि अझै नपुगेको जस्तो देखिन, जनताको पसिनाबाट सत्ता र सम्पत्ति दुबै चुसिरहन। एमालेलाई नै भोट किन ? मदन भण्डारीको हत्यारा खोज्ने नाटक गर्दै सत्यलाई फाइलभित्र गाडिरहन, प्रशासन र अदालत कब्जा गरी न्यायलाई पार्टी कार्यालयमा थुन्न। एमालेलाई नै भोट किन ? भ्रष्ट,…
More
विज्ञान पाठशालामा सरस्वती पुजा : पुजारी बिज्ञान शिक्षक

विज्ञान पाठशालामा सरस्वती पुजा : पुजारी बिज्ञान शिक्षक

समस्या सरस्वती पूजामा छैन। समस्या विज्ञानलाई मौन बनाउने पूजामा छ। समस्या संस्कृतिमा होइन, संस्कृतिलाई प्रश्नमाथि राख्ने मानसिकतामा छ। जबसम्म विज्ञानलाई आस्था होइन, विधि मानिँदैन, जबसम्म शिक्षक पुजारी बन्न बाध्य हुन्छ, तबसम्म हाम्रो शिक्षा आधुनिक देखिए पनि चेतना मध्ययुगीन बर्बतामा नै रहनेछ। • लक्ष्मी लामा- केन्द्रीय सदस्य,एकीकृत अखिल नेपाल शिक्षक संगठन…
More
मेराे भोट कसलाई ?

मेराे भोट कसलाई ?

-चे.(विस्फोट) ४७ सालदेखि सिंहदरबारलाई लुटको अखडा बनाउनेलाई ? कोशी-गण्डकको पानी कागजमै बेचेर राष्ट्रको भविष्य साट्नेलाई ? राष्ट्रघाती महाकाली सन्धिमा राष्ट्रमाथि ल्याप्चे लाउनेलाई ? बालुवाटार र ललिता निवासको जग्गा आफ्नो ठान्ने लुटेरा हातलाई ? भुटानी शरणार्थीको नाममा अरबौं रकम हसुर्नेलाई ? बाल मन्दिरको जग्गा कौडीको भाउमा हडप्नेलाई ? गिरीबन्धु टीस्टेटको जग्गा…
More
“ल्होछार”

“ल्होछार”

• सजना गाेेले,सल्ले काभ्रे मेरि आमाले जब आँगनको डिलमा फोंसि बासाउनु हुन्थ्यो आइरक पार्नु हुन्थ्यो फापारको आलुम बनाउनु हुन्थ्यो आँगनमा दर्जु फेरिन्थ्यो   त्यसपछी ल्होछार आउथ्यो गाउँ घरमा छुट्टै रौनकता  छाउथ्यो चौतारीहरुमा  छामे ब्योनहरु  डम्फुमा दोहोरी सेलो गाउथे आखे मामहरु फापारे भाका गाउथे आ- आफ्नो मन का भावना साटासाट गर्थे…
More
‘ल्होछार’ शब्द लेखन प्रारम्भ

‘ल्होछार’ शब्द लेखन प्रारम्भ

तामाङहरूले ‘ल्होसार’ लाई ‘ल्होछार’ भन्न थालेको वि.सं. २०४५ देखि हो। तामाङ गाउँघरमा ल्होसार ‘ल्हो’ गणना पद्धतिको रूपमा सिमित थियो, आजको जस्तो चाडको रूपमा विकास भइसकेको थिएन। ‘ल्हो’ बाह्रवटा जीवजन्तुमा आधारित चिनियाँ-तिब्बती भाषिक समुदायको गणना पद्धति हो। एउटा फ्रान्सेली अध्ययन टोलीसँग २०३९ को अशोजमा म नुवाकोटको साल्मेमा पुगेर स्थानीय संस्कृति र…
More
हाम्रो गाउँ–घर तिर ल्होछार सोनाम ल्होछार : पहिचान, प्रतिरोध र अस्तित्व

हाम्रो गाउँ–घर तिर ल्होछार सोनाम ल्होछार : पहिचान, प्रतिरोध र अस्तित्व

हाम्रो गाउँ–घर तिर ल्होछारसोनाम ल्होछार : पहिचान, प्रतिरोध र अस्तित्व • ईमान सिं याेञ्जन(गुँरास) १) एउटा कठोर यथार्थ एकल धर्म-संस्कृतिलाई ‘राष्ट्र’को नाममा थोपर्ने शासन र बाँकी संस्कृतिहरूलाई किनारामा थन्क्याउने राज्यको नीति। यसले ल्होछारलाई मैले बाल्यकालमा महसुस गरेको जति स्वतन्त्र, उति नै सार्वजनिक रूपमा भने दबाइदिएको थियो। गाउँमा डम्फु, गीत–नाच “छुपाइएको…
More
सोनाम ल्होसार (སོ་ནམ་ལོ་གསར་ – So-nam Lo-gsar) तामाङ (རྟ་དམང་།)पहिचान र राज्यको दृष्टि

सोनाम ल्होसार (སོ་ནམ་ལོ་གསར་ – So-nam Lo-gsar) तामाङ (རྟ་དམང་།)पहिचान र राज्यको दृष्टि

आज लोकतन्त्रमा राज्यले दिने एक दिने सार्वजनिक बिदालाई धेरैले उदारताको रूपमा व्याख्या गर्छन्। तर, तामाङ संस्कारमा यो पर्व कम्तीमा तीन दिनको प्रक्रिया हो । पहिलो दिन शुद्धीकरण, दोस्रो दिन धार्मिक अनुष्ठान र तेस्रो दिन सामाजिक उत्सव। विडम्बना के छ भने, हिन्दु चाडपर्वमा हप्तौँ बिदा दिनुलाई स्वभाविक मान्ने राज्यले आदिवासीका मुख्य…
More
राष्ट्रिय एकताको प्रतीक बन्न सक्छ : तापकेन्द्रित चाडपर्व

राष्ट्रिय एकताको प्रतीक बन्न सक्छ : तापकेन्द्रित चाडपर्व

माघ १ गते ‘माघी चाड’ । यो पहाडभरि बसोबास गर्ने मगर जाति र तराईमा बसोबास गर्ने थारू जातिको प्रमुख चाड हो । छन्त्याल र अन्य पहाडी समुदायले पनि यस दिनलाई आफ्नो नयाँ वर्ष ठान्दछन् । यसै दिन तराई र पहाडमा बसोबास गर्ने हिन्दुहरू ‘माघे सङ्क्रान्ति’ भनेर मनाउँछन् । •अमृत योन्जन…
More
No widgets found. Go to Widget page and add the widget in Offcanvas Sidebar Widget Area.