खुल्ला बिचार खुलामञ्च

२ हप्ता अगाडि २ हप्ता अगाडि

दशैँको उज्यालो र हाम्रो समाजका अँध्यारा कुनाहरू

•  शिशिर भण्डारी भूूमिका: नेपाल बहुभाषिक, बहुधार्मिक, बहुजातीय तथा बहुसांस्कृतिक विशेषताले समृद्ध देश हो । यहाँको सामाजिक जीवन अनेक भाषा, आस्था, परम्परा, संस्कार र सांस्कृतिक अभ्यासको अन्तरघुलनबाट निर्मित भएको छ । हिमाल देखि तराई सम्म र पूर्वदेखि पश्चिम सम्म फैलिएका विविध समुदायका आफ्नै चाडपर्व, जीवनदर्शन र सांस्कृतिक स्मृतिहरू छन् ।…

More

३ हप्ता अगाडि ३ हप्ता अगाडि

दशैं, तामाङ पहिचान र मार्क्सवादी दृष्टिकोण

- चेत बहादुर लामा,धुलिखेल १. बिषय प्रवेश: ​नेपाली समाजको विशिष्ट पहिचान नै यसको बहुजातीय, बहुभाषिक र बहुसांस्कृतिक बनोट हो। यही विविधताभित्र दशैं पर्वलाई हेर्ने दृष्टिकोण पनि बहुआयामिक छ। तामाङ समुदायको सांस्कृतिक चेतना र मार्क्सवादी विश्लेषणको लेन्सबाट हेर्दा दशैं केवल टीका, जमरा र आशीर्वादमा सीमित धार्मिक उत्सव मात्र रहँदैन; यो राज्यसत्ता,…

More

३ हप्ता अगाडि ३ हप्ता अगाडि

चुनौतीबीच जीवित बोनसंस्कार

• फुर्साङ तामाङ तामाङ समुदायको प्राचीन प्रकृति पूजक परम्परा तामाङ समुदायले प्राचीन काल देखि मान्दै र अपनाउँदै आएको बोनधर्म अथवा बोनसंस्कार प्रकृति र मानवबीचको गहिरो सम्बन्धसँग जोडिएको मौलिक धार्मिक तथा सांस्कृतिक परम्परा हो । प्रकृति, जल, वायु, वनजङ्गल, पर्वत तथा प्राकृतिक शक्ति प्रतिको आस्था र सम्मान यस परम्पराका महत्त्वपूर्ण पक्ष…

More

४ हप्ता अगाडि ४ हप्ता अगाडि

“मलाई तिमी रिसाएकै मन पर्छ”

"मलाई तिमी रिसाएकै मन पर्छ" • अर्चना अस्तानी मगर जब म तिमीलाई धेरै माया गर्छु तब म तिमीमाथि शङ्का पनि गर्छु तिमी सही छौ भने तिमी रिसाउनेछौ त्यसैले त मलाई तिमी रिसाएकै मन पर्छ माया माया नै हो, त्यहाँ सम्बन्धहरूको कुनै डोब हुँदैन केवल मबाट टाढा भयौ कि भन्ने डरले…

More

४ हप्ता अगाडि ४ हप्ता अगाडि

नयाँ राजनीतिको अनुहारमा देखिएको विकृति

•  शिशिर भण्डारी भूमिका : नेपालको राजनीतिमा ‘नयाँ’ शब्दले पछिल्ला वर्षहरूमा केही आकर्षण पैदा गरेको छ । पुराना दल, पुराना नेता, पुराना नारा र पुरानै राजनीतिक संस्कारबाट दिक्क भएको पुस्ताले नयाँ अनुहार, नयाँ शैली र नयाँ राजनीतिको खोजी गर्नु स्वाभाविक पनि हो । यही आकांक्षाले राजनीतिको मूलधारमा नयाँ पात्रहरूलाई प्रवेश…

More

४ हप्ता अगाडि ४ हप्ता अगाडि

किन घात गर्‍यौ प्रिय?

• अर्चना अस्तानी मगर सारा दुनियाँको अगाडि हातमा हात मिलाएर, साथमा साथ दिएर गन्तव्यमा पुग्छु भन्थ्यौ तिमीले ! बीचमै किन घात गर्‍यौ प्रिय ? अनायासै तिमी र मेरो वैमनस्यले सारा सन्ततिको भविष्यमा खेलबाड भइरहेको टुलुटुलु हेरिरहेछौ तिमीले ! किन घात गर्‍यौ प्रिय ? तिमी कसैको बहकाउमा लागेर या कुरै नबुझी…

More

१ महिना अगाडि १ महिना अगाडि

समुद्रको छाल नेपालसम्म आइपुग्न कति समय लाग्छ ?

८१औँ महासभाको एउटा प्रश्न, हिमालको काखबाट समुद्रतिर – शिशिर भण्डारी हिजो मोबाइलको स्क्रिनमा एउटा समाचार पढेँ । न्यूयोर्कमा संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभा चलिरहेको छ । विश्वका नेताहरू विश्व शान्तिको प्रश्न, मानवअधिकारको सवाल, एआईको जोखिम, जलवायु संकट लगायत समुद्रको सतह बढिरहेको विषयमा छलफल गरिरहेका छन् । नेपाल आफैँ हिमाल र जलवायुको…

More

१ महिना अगाडि १ महिना अगाडि

नेपाली राजनीति: नयाँको परीक्षा, पुरानोको पुनर्परीक्षा

•  शिशिर भण्डारी नेपालको राजनीतिमा अहिले एउटा रोचक दृश्य देखिँदैछ । हिजो सत्ताको केन्द्रमा रहेका दलहरू सडकतिर फर्किंदैछन् । हिजो सडकबाट सत्तामाथि प्रश्न गर्ने नयाँ राजनीतिक शक्ति आज सिंहदरबारभित्र बसेर आफ्नै प्रश्नको उत्तर दिनुपर्ने ठाउँमा पुगेको छ । सरकारमाथि असन्तुष्टि बढेको छ । प्रतिपक्ष सरकारविरुद्ध आन्दोलनको तयारीमा छ । कांग्रेस,…

More

१ महिना अगाडि १ महिना अगाडि

इरानको रोदन

• लाेक लामा इरानको रोदन आज इरानको आकाशमा बादल मात्र छैनन् धुवाँ छ त्यहाँ बारुदको गन्ध छ त्यहाँ र हजारौँ घरको नबोलेको रुवाइ छ कुनै आमाको काख रित्तिएको छ कुनै बाबुको सपना ढलेको छ कुनै बालकले आफ्नो घर होइन भग्नावशेषभित्र आफ्नो भविष्य खोजिरहेको छ तेहरानका सडकमा मानिसहरू मात्र दौडिएका छैनन्…

More

१ महिना अगाडि १ महिना अगाडि

संघीयतामा शिक्षा, शिक्षक र राजनीति : अधिकार, मर्यादा र रूपान्तरण

• चेत बहादुर लामा ​संयोजक, नेपाल शिक्षक संगठन, जिल्ला समिति, काभ्रेपलाञ्चोक । ​१. विषय प्रवेश : संघीयताको वास्तविक कसौटी कक्षाकोठा ​संघीयता भनेको सिंहदरबारमा केन्द्रीकृत भएको अधिकार, स्रोत र निर्णय प्रक्रियालाई गाउँ र नगरसम्म पुर्‍याउने प्रशासनिक चलखेल वा संरचनात्मक फेरबदल मात्र होइन। यसको वास्तविक सार्थकता तब मात्र प्रमाणित हुन्छ, जब यसको…

More